Opstellen CROW-leidraad over invloed parkeren op functioneren mobiliteitshubs

De Nederlandse leefomgeving en het mobiliteitssysteem toekomstbestendig en economisch vitaal maken, is een uitdagende opgave. Niet alleen een samenhangend en goed werkend netwerk van knooppunten en mobiliteitshubs is dan van cruciaal belang. Ook het parkeren van allerhande voertuigen speelt een grote rol. Kennisinstituut CROW wilde meer inzicht in de wijze waarop parkeren van invloed is op het functioneren van die genoemde knooppunten en hubs. Empaction is ermee aan de slag gegaan. Door een uitgebreid onderzoek tot aan de samenstelling van een leidraad.

Op het gebied van mobiliteitshubs, Mobility as a Service (MaaS) en de bijbehorende deelmobiliteit werken wij met regelmaat nauw samen met Royal HaskoningDHV. We hebben collectief inmiddels de nodige projecten gedraaid waar sprake was van nieuw beleid en de implementatie van mobiliteitshubs. En in de loop der tijd bouwden we een groot gezamenlijk netwerk op van partijen die binnen dit onderwerp actief zijn. Daarom benaderde Empaction Royal HaskoningDHV om ook in dit project met elkaar op te trekken. Samen gingen wij op zoek naar antwoorden. Want hoe kan parkeren bijdragen aan een blijvend systeem en een prettige leefomgeving in gemeenten en regio’s? En welke ontwikkelingen zijn daarbij van belang?

Mobiliteitshubs en knooppunten

Een mobiliteitshub is een knooppunt in een multimodaal mobiliteitsnetwerk, waar verschillende vervoerswijzen en hun infrastructuur, groottes en schaalniveaus samenkomen. Een hub fungeert als begin-, eind- of overstappunt in de reis. Daarbij is een onderscheid te maken tussen vervoerstromen van personen en vervoerstromen van goederen (logistiek en stadsdistributie), die kunnen overlappen. Veel steden kiezen ervoor om de groei van de stad binnenstedelijk op te vangen. Maar parkeren is dan vaak een bottleneck. Want er is eigenlijk geen ruimte voor en voorzieningen bouwen is duur. Daarnaast nemen rijdende auto’s veel ruimte in beslag, waardoor toegangswegen naar ruimtelijke ontwikkelingen overvol kunnen raken.

Wij wisten vanuit onze ervaring in de praktijk: het gebruik van mobiliteitshubs in combinatie met deelmobiliteit is een middel om de openbare ruimte anders in te richten. Uit verschillende onderzoeken blijkt immers dat deelmobiliteit, mits goed aangeboden, zorgt voor een vermindering van het autogebruik en -bezit. Dit effect wordt bereikt doordat autodelers de eigen auto wegdoen en gebruikers geen (extra) auto kopen. Ook gebruiken autodelers de auto minder vaak en rijden zij gemiddeld minder kilometers dan autobezitters. Interessante data, ook in dit kader. En dus hebben we voor het onderwerp ‘deelmobiliteit’ veel aandacht gehad in dit project. 

Een gefaseerde aanpak voor maximaal resultaat

Empaction en Royal HaskoningDHV waren het er eigenlijk vrij snel over eens; bij dit soort onderzoeken is een goede structuur van belang. We zijn dan ook met een gefaseerde aanpak aan de slag gegaan:

  1. Eerst inventariseerden we onze bestaande kennis op het gebied van mobiliteitshubs en parkeerinstrumenten. Zoals P+R’s en hun effect op reizigersstromen. We hebben alle bevindingen per thema samengevat en naar concrete inzichten vertaald.
  2. Vervolgens hebben we onze vergaarde kennis aan de inmiddels gelelecteerde werkgroep van stakeholders voorgelegd. Via een workshop aan voor ons bekende en onbekende experts. Aan de overheid, aanbieders én vervoerders. Om een beter inzicht te krijgen in welke aspecten rondom parkeren van invloed zijn op het succes van specifieke modellen. Om de opgaven (verdichting, openbare ruimte en ketenreis) als vertrekpunt te bespreken. En om te achterhalen wat de meerwaarde is van het gebruik van openbaar vervoer.
  3. Daarna volgde de uitwerking van de bestaande en opgedane kennis in een conceptnotitie. Het is in deze fase dat we tot een model zijn gekomen voor een gefaseerde inrichting van een mobiliteitshub. Daarbij hebben we het effect van parkeren, zowel via inzet van parkeerinstrumenten als via sturing op de inzet van deelmobiliteit, ingebracht. De notitie inclusief model zonden we naar alle leden van onze werkgroep, zodat iedereen aanvullingen of suggesties kon doen.
  4. Tijdens een tweede en laatste workshop verwerkten we de feedback op de conceptnotitie en werd er over openstaande punten of twistpunten gediscussieerd. Daarbij kwamen onder andere het model en de financiële uitdaging ruim aan bod.
  5. We organiseerden input van diverse aanbieders in de markt, een vastgoedontwikkelaar, de NS, gemeentes, provincies en Rijkswaterstaat. Aan de hand van een door ons opgesteld format kon data over hun mobiliteitshubs en de plaats van deelmobiliteit in de ketenreis overlegd worden. Dat gaf ons inzicht in mobiliteitshubs in de openbare ruimte, governance, parkeren en business cases. Het bleek nuttige input voor een compilatie van best practices van parkeren nabij knooppunten en mobiliteitshubs die we in de leidraad hebben opgenomen.
  6. De laatste stap: het opstellen en publiceren van ons eindproduct. Een brochure en een digitale leidraad. De documenten zijn afgestemd met het CROW en worden inmiddels via de kennisbank van het instituut aangeboden.

Optimale samensmelting parkeer- en mobiliteitsdeskundigheid

We hebben deze prachtige en in onze ogen belangrijke opdracht inmiddels tot een goed einde gebracht; de gevraagde documenten zijn samengesteld en opgeleverd. Het kon ook bijna niet anders dan goed gaan, met onze mix van teamleden met theoretische kennis, praktijkervaring en uitgebreide, relevante netwerken in dit vakgebied. Onze speciale dank gaat uit naar de experts van de werkgroep. Deze groep bestond uit een afvaardiging van:

  • gemeente Dordrecht en Tilburg;
  • provincies Zuid-Holland en Noord-Holland;
  • Hely;
  • ALD automotive;
  • Interparking;
  • Rijkswaterstaat;
  • ministerie van Infrastructuur en Waterstaat;
  • NS Stations;
  • Neprom;
  • AM vastgoed;
  • Project Merwedekanaalzone Utrecht.

Bovenstaande werkgroep heeft zowel schriftelijk als via de twee workshops actief meegewerkt aan het resultaat. We hebben een blog geschreven over onze bevindingen. De leidraad zelf is te verkrijgen via de website van het CROW.

Heb je interesse in meer informatie over dit project? Sta je zelf aan de vooravond van de implementatie van een mobiliteitshub? Wil je over een bestaande hub sparren? Of loop je rond met een uitdagend parkeer- of mobiliteitsvraagstuk waar je wel wat hulp bij kunt gebruiken? Neem dan gerust contact met ons op. We helpen je heel graag verder.